Ég veit ekki hversu oft ég hef skrifað um þetta, en það er efni sem aldrei hættir að vera viðeigandi. Við Svíar erum greinilega ótrúlega góðir í að þjálfa hundana okkar, en ég velti því fyrir mér hvort við séum jafn dugleg að ala þá upp. Leyfðu mér að segja þér hvað mér er efst í huga núna.
Ég og Boyo hafa á síðasta ári hitt fullt af mögulegum daghundum. Flestum þeirra hefur ekki liðið eins og þeir myndu vinna heima hjá okkur – aðallega vegna þess að Boyo er svo ýtinn í vegi sínum gagnvart umfram allt mýkri og veikari hundum (sem það er ekkert að því að vera – það virkar bara ekki mjög vel með Boyo sérstaklega).
En við höfum hitti líka nokkra hunda sem hvað varðar orku og framsýni hefðu getað reynst okkur vel. Við höfum verið með einn þeirra á reynslu í nokkrar vikur, og það er meðal annars hundurinn sem er grunnurinn að þessari færslu.
Til þess að gera það ekki tek fram einhverja sérstaka manneskju, ég ætla ekki að nefna tegund þessa hunds, fyrir utan það að þetta er ein af harðari og harðari tegundunum og að fólk hundsins er mjög, mjög ungir og vissu ekki alveg hvað þeir voru að fara út í. Þær eru mjög sjaldgæfar og mér líkar þær mjög vel, en kannski hafa þeir gert sjálfum sér ógagn.
Sama hvaða – hundurinn sem um ræðir er rúmlega ársgamall (nákvæmlega eitt ár þegar hann var hjá okkur í nokkrar vikur), og þar með á frekar krítísku tímabili í þroska þess. Unglingur svo það bara draup um það, mikil orka og ákafur eins og helvíti, og þar að auki fannst mér hann líka hafa marga ríkjandi eiginleika. Bættu þrjósku eins og engum öðrum ofan á allt þetta, svo erum við með hund sem er ekki mjög skemmtilegt að eiga við.
Ég veit það líklega munu flestir sem taka þátt í jákvæðri styrkingu vilja lemja mig allt of litríkt mér til góðs, en trúðu mér þegar ég segi það; sumir hundar krefjast meira af fólkinu sem meðhöndlar þá, en jákvæð styrking. Sumir hundar krefjast þess að maðurinn sem meðhöndlar þá sé að minnsta kosti jafn þrjóskur og þeir eru, geta staðið upprétt og gert miklar kröfur án beins styrkingar í hvora áttina. Og þessir hundar krefjast þessarar eigin aðferðar, utan jákvæðrar styrkingar.
Fyrir það er munur á því að þjálfa hund og ala upp hund.
Ég þekki þau flestir sem fást við jákvæða styrkingu eru alls ekki sammála mér. Eða þeir eru sammála mér, en notar jákvæða styrkingu líka í því sem þeir kalla að ala upp hundinn sinn. Og það virkar fyrir þá – djöfull gott. Ég er samt ekki alveg viss um að ég vilji hanga með hundunum þeirra, ef þeir eru hundar með skarpa og harða sál.
Því það er það lítið það er málið. Þennan hund sem ég er að hugsa um, þurfti eftirlit og eftirlit hverja einustu sekúndu sem hann var hér. Ég er meira en ánægð með að hafa daghunda heima, en mér líkar að þeir þurfi ekki á mér að halda til að horfa á þá alltaf svo þeir geri ekki heimskulega hluti. Fyrir mér er það ekki félagsskapur – það er ekki að fá nóg borgað fyrir vinnuna sem þú vinnur.
Og fyrir mig er þar sem munurinn liggur í þjálfun og uppeldi hunds. Vel þjálfaður hundur er ekki sjálfkrafa vel hegðaður hundur. Það skiptir ekki máli hvort hundurinn geti setið, ljúga, falleg loppa og svo framvegis, ef það hagar sér eins og asni í daglegu lífi sínu. Það er nákvæmlega það sama og hundarnir sem eru vitlausir í þjálfun- og keppnisáætlun, en getur ekki farið í taumsgöngu á snyrtilegan og skipulegan hátt.
Vegna þess að það er munurinn á því að þjálfa hunda í ákveðinni hegðun og að tryggja að hundurinn geti hagað sér bæði inni og úti.
Ég kaupi beint vegna þess að ungir hundar eru extra viðbjóðslegir og svo fokking pirrandi að það hálfa væri nóg. Það er ekki svo langt síðan Boyo var þarna. En það er gríðarlegur munur á því að hafa ungan hund sem er það í rauninni (hehum, okkar, og verður síðan) skynsamlegt, og eiga hund sem hefur ekki fengið neitt beint uppeldi og tekur því frelsi, hefur mjög miklar hugsanir um sjálfan sig, trúðu því að það sé í lagi að gera hvað sem er án afleiðinga, og verður því ekki bara óþægilegt og sársaukafullt að eyða tíma með – það á líka á hættu að verða hættulegt ef ekki er hamlað.
Og þegar ég Þegar ég segi aðhald er ég ekki að meina að þú eigir að vera ofbeldisfullur. Það sem ég á við með að hemja er einmitt að læra að gera kröfur, til að vera viss um að þú sért að minnsta kosti tvöfalt þrjóskur en hundurinn, að vera samkvæmur, að æfa þolinmæði og úthald, svo að þú getir sýnt hundinum þannig að það sem ég segi sé það sem eigi við – og það er ekki talað.
Nú veðja ég að það er líklega að minnsta kosti einn aðili sem heldur að hann eða hún gæti auðveldlega þjálfað hund eins og þennan til að hafa vit, og að ég veit ekki hvað ég er að tala um. Um það get ég aðeins sagt – þú hefur ekki hitt þennan hund, þannig að þú ert sá sem veist ekki hvað þú ert að tala um. Að þjálfa hund eins og þennan til að hafa vit er ekki að hitta hundinn þar sem hann er – held ég. Þó ég sé alveg sannfærður um að flestir hundar þurfi ekki alveg eins augljósan, stöðuga og öfluga forystu eins og ég er að tala um hér – svo eru hundar sem þurfa það í raun og veru til að virka.
Ég get fyrir fyrir utan það þó mér hafi sjálfum fundist þessi hundur vera afskaplega stressandi að hafa hérna, svo hann elskaði að vera hér. Hvers vegna? Vegna þess að ég tók mér það bessaleyfi að setja mörk, að eyða tíma og orku í að lækka orkustig sitt, að gera kröfur – og gefa afleiðingar. Það tók tæpa viku, en einu sinni áttaði hann sig á því að hann hafði ekki mikið fram að færa, honum fannst óskaplega gaman að geta slakað aðeins á.
Hann var ekki eftir fullkominn – en ef hann hefði haldið áfram að vera hér án hlés hefði ég líklega getað komið honum sæmilega fyrir, enda lagði fólk sitt af sér tíma og orku í endalok þeirra. Nú varð það ekki þannig, og þegar hann kom aftur eftir nokkurra vikna fjarveru var hann búinn að gleyma öllu og var þúsund ferðum verri. Vegna þess, sem og hvernig hann hafði áhrif á Boyo – og líka sjálfan mig, Ég kaus að hafna því að hafa hann áfram hér. Stundum þarf maður líka að hugsa um sjálfan sig.
Það er þess vegna er almennt vitað að ákveðnar tegundir henta ekki td fólki án þekkingar og reynslu, því svo margt getur farið úrskeiðis, og að þú ættir að gera alvarlegar rannsóknir áður en þú færð tegund, óháð tegund.
Og ég veit einmitt það sem mér persónulega finnst mikilvægast af þessu. Fyrir mér er það allra, mikilvægast að hundurinn minn hafi vit. Boyo er langt frá því að vera fullkominn, en hann er ótrúlega góður, glaður og ástríkur hundur. Þá er hann stór, frekar klaufalegt, vilja oft vera nær fólki en þeim finnst gaman að vera með (týp; sitja í kjöltu þér) – Ég get lifað með því (fólkið líka). Ég kýs að eyða meiri orku í að ala upp hundinn minn heldur en að þjálfa hann í allri mögulegri og ómögulegri hegðun.